Difino
Nana stelo estas stela objekto kun relative malgranda maso, karakterizita per kompakta grandeco kaj modera aŭ malalta lumo. La termino inkluzivas plurajn tipojn de steloj en diversaj evoluaj stadioj: blankaj nanoj, ruĝaj nanoj, brunaj nanoj kaj foje flavaj nanoj. Ĉiu havas proprajn trajtojn, sed ĉiuj estas pli etaj ol masivaj steloj.
Tipoj kaj strukturo
Ruĝaj nanoj estas aktivaj fuziaj steloj kun malalta maso kaj temperaturo, havantaj konvektan kernon kiu ebligas longdaŭran hidrogenan kombustion. Blankaj nanoj estas tre densaj stelaj restaĵoj, ĉefe el karbono kaj oksigeno, sen nukleaj reagoj. Brunaj nanoj, ofte nomataj malsukcesintaj steloj, ne atingas la necesan mason por komenci fuzion kaj konsistas ĉefe el kunpremita gaso. Flavaj nanoj, foje en ĉi tiu kategorio, estas G-spektrotipaj steloj kiel la Suno, kvankam ilia statuso kiel "nanoj" estas kunteksta.
Funkcio kaj konduto
Ruĝaj nanoj bruligas hidrogenon malrapide kaj stabile, donante al ili tre longan vivon. Blankaj nanoj ne plu produktas energion sed elsendas restan varmoradiadon. Brunaj nanoj emisias malforte en la infraruĝa spektro pro sia interna varmeco. Gravitacia stabileco estas subtenata aŭ per fuziaj procezoj (ruĝaj nanoj), aŭ per kvantuma degenera premo (blankaj kaj brunaj nanoj).
Evoluo
Stelo povas fariĝi blanka nano ĉe sia vivo-fino se ĝia komenca maso estas modera. Ruĝaj nanoj evoluas tre malrapide kaj ankoraŭ ne atingis finajn stadiojn observeblajn en la nuna universo. Brunaj nanoj ne spertas signifan stelan evoluon sed malrapide malvarmiĝas. La vivo-ciklo de nana stelo dependas de ĝia komenca maso kaj la internaj subtenaj mekanismoj.
Limoj kaj distingoj
La termino "nana stelo" ne estas unueca kaj enhavas diversspecajn objektojn. Ĝi ne indikas unikan klason sed funkcia kategorio bazita sur maso, lumo kaj evolua konduto. Iuj steloj povas ŝanĝi klasifikon dum sia vivo. La limo inter masiva planedo, bruna nano kaj stelo povas esti neklara, precipe por substelaj objektoj.